Povijest taekwondoa          

        Povijest borenja nogama i rukama stara je vjerojatno kao i ljudska povijest.Oduvijek su ljudi da bi se obranili ili napadali koristili sva raspoloživa sredstva, pa tako svakom borilačkom sportu mogli bismo utvrditi vrlo staru povijest.Međutim,svaku pojavu udaranja rukama ili nogama ne možemo označiti kao zaokruženi sistem borenja, a i svaki zaokruženi  sistem borenja nije se razvio u sport.Taekwondo ima tu sreću da se njegov razvoj može kontinuirano dokumentirati pratiti do oko 2000.godina unatrag.Taj razvoj mogli bismo podijeliti na povijest starog i novog taekwondoa.

Povijest starog taekwondo

        Orginalne taekwondo tragove možemo naći u povijesti Koreje već tri godine prije naše ere,vrijeme vladavine dinastije Koguryo 1935. godine grupa japanskih arheologa pronašla je freske kojeprikazuju kraljevske ratnike u pozicijama vrlo sličnim današnoj taekwondo tehnici.Oba borca se nalaze u taekwondo stavovima sučeljena jedan drugome.Taekwondo je naročit razvoj doživio za vrijeme Silla kraljevine koja je nastala dvadesetak godina ranije od Koguryo kraljevine,a nalazila se na teritoriju današnje Koreje,a smještena nešto južnije.Oko prije 1300 godina Korejski poluotok je bio podijeljen na tri kraljevstva: Silla,Koguryo i Beak Je.Silla,najmana od te tri kraljevine bila je stalno na udaru jačih susjeda sa sjevera i zapada.

Za vrijeme 24-tog kralja Silla dinastije organizirana je elitna grupa mladih plemića-časnika nazvane Hwa Rang.Ti mladići bili su podvrgnuti intenzivnim treninzima u različiti oblicima borbe sa i bez oružja,a trening Taekkydoa,preteče današnjeg taekwondo njima je bio osnovni način vježbanja.Hwa Rang organizacija ubrzo je postala poznata u tom dijelu Azije zbog hrabrosti i sposobnosti svojih boraca.

Ti mladići su stvorili kodeks časti koji glasi:

  1. Budi lojalan svome kralju

  2. Poštuj svoje roditelje

  3. Budi pošten prema svojim roditeljima

  4. Nikad se ne povlači iz bitke

  5. Ubij samo ako je to nužno

Mnogi od tih boraca položili su svoje živote u dobi od 14 ili 15 godina u borbi za slobodu svoje domovine.Zahvaljujući njima pod vodstvom Silla dinastije korejski poluotok je po prvi put ujedinjen.Za vrijeme peroida Hwa Rang organizacije pored taekkyona u narodu je bio popularan oblik zvan Soo Bak.Natjecanja u ovoj vještini redovno su se održavala svake godine petog svibnja po lunearnom kalendaru zajedno s ostalim narjecanjima. U povijesti dinastije Koryo koja dolazi na vlast 918. godine taekwondo je zauzimao važno mjesto,a bio je poznat pod imenom Subak.Mnogi dokumenti nam govore o važnosti Subaka,što zaključujemo po zabilježnim čestim posjetama vladara subak natjecanja.U to doba subak bio organiziran kao sport koji je uživao veliku popularnost među gledaocima.Za vrijeme kralja Chongyo iz Yi dinastije koja dolazi na vlast oko 1400. godie napisana je prva knjiga o subaku koja je sačuvana sve do današnjeg dana. Utoj knjizi daju se detaljna upustva o načinu izvođenja tehnike i treninga.1909. godine dolazi do japanske okupacije na korejskom poluotoku koja traje sve do 1945. godine,a u kojem periodu je taekwondo bio zabranjen.Zahvaljujući tajnom vježbanju taekwondo je nadživio japansku okupaciju.Za vrijeme japanske okupacije mnogi majstori taekkyona i subaka su emigrirali iz Koreje ili su bili deportirani u Japan 1945. godine iz japanskog logora se vratio Choi Hong Hi pod čijim vodstvom je došlo do novog razvoja taekwondoa

Tek u danima kralja Jungjo nakon sramotne invazije Japanaca na Koreju (1592.) kraljevska je vlada posvetila više pažnje obučavanja vojnika borilačkim vještinama radi radi bolje obrane.Oko ovog perioda izdana je i knjiga Muyedoba-tongji, koja je sadržavala ilustracije 38 pokreta koji jako sliče formama (poomsea) i osnovnim pokretima današnjeg taekowndo.Dakako, ti se pokreti ne mogu usporediti s pokretima iz današnjih formi koje su modernizirane kroz znanstene studije.

 Razvoj modernog taekwondoa

 Choi Hong Hi je zajedno sa svojim kolegama razradio i usavršio stare sisteme borenja rukama i nogama, a na skupu uglednih korejskih povjesničara i starih majstora 1955. godine predožio je da se korejskoj borilačkoj vještini da ime TAEKWONDO.U to doba bila su u upotrebi različita imena kao što su tangsoo,taekkyon,kwon bup,kong soo,soo bak itd.1959. godine zabilježena je po tome što je sada prvi put taekwondo organizirano prešao granice Koreje.

Choi Hong Hi i devetnaest njgovih vrhunskih crnih pojaseva napravilo je veliku turneju po zemljama istoka,proširivši tako taekwondo izvan granice njegove povijesne domovine.1965. godine Choi je sa svojim majstorima krenuo na prvu svjetsku turneju, pa je tako i prvi put posjetio i Europske zemlje u kojima se ubrzo nakon toga i osnivaju nacionalne federacije.22.3.1966. godine osnovana je internacionalna federacija sa skaćenicomITF.ITF je organizacija,koju je osnovao general Choi Hong Hi 1966,nakon što je odlučio odvojiti se od procesa ujedinjenja taekwondoa i napustio Korea Taekwondo Association kako bi osnovao svoj stil.ITF sam izdaje potvrde o zvanjima i organizira međunarodne turnire.General Choi HongHi umire 2002. godine.ITF se dijeli na tri organizacije,sjevernokorejski ITF koji vodi njegov sin,bečki ITF i montrealski ITF.Sve tri organizacije tvrde zasebe da su prave nasljednice Choieva ITF-a.

General Choi Hong Hi (1918-2002)

Unatoč nastojanjima prve generacije majstora taekwondoa koji su probali ujediniti taekwondo u jednu standardiziranu borilačku vještinu,to im nije u potpunosti uspijelo.Glavni rascjep u taekwondou je podjela na kukki-taekwondo (međunarodno predstavljen kroz WTF) i ITF taekwondo.Osim u formama i pravilima sportske borbe,dva stila taekwondoa se razlikuju i po nazivlju,te osnovnim tehnikama.Kukki-taekwondo se trenira u Južnoj Koreju dok u Sj.Koreji prisutan je samo ITF taekwondo.Kukki-taekwondo je nastao kroz napore korejske organizacije za taekwondo (KTA) da ujedini različite korejske borilačke vještine.Kukkiwon je stvoren 1972.godine kao organizacija koja se brine o tehničkom dijelu taekwondoa i njegovom standardizacijom.Svjetsko krovna organizacija nastaje WTF nastaje godinu poslije,1973 i danas je KTA samo jedna od članica WTF-a.Treba napomenuti da se WTF isključico bavi organizacijom turnira i da se ne bavi izdavanjem pojaseva ili razvojem forma,za što je zadužen Kukkiwon.Za nastup na WTF turniru i olimpijskim igrama potrebno je imati službenu potvrdu o zvanju,izdanu u Kukkiwonu.

    Nastanak i razvoj taekwondoa u Hrvatskoj

        Taekwondo se u Hrvatskoj prvi put pojavljuje 1962. godine u Rijeci kada Dušan Kružić donosi vještinu

         iz Njemačke, ali se udrzo gasi jer se D. Kružić vraća u Njemačku.

        Šest godina poslije 1968.godine majstor Park Sun Jae ( tada 5.dan) dolazi na poziv Judo kluba Kata u Zagreb te

        održava demonstraciju taekwondoa.

        Ubrzo Božidar Podhraški i Nikola Pečko polažu za 1. dan, kao prvi crni pojasevi u taekwondou druge generacije u

        bivšoj Jugoslaviji, i slove kao osnivači taekwondoa u Hrvatskoj i bivšoj Jugoslaviji.

        Danas u Hrvatskoj djeljuje preko 50-tak taekwondo klubova u mnogim gradovima. Hrvatski taekwondo je u Europi

        na dobrom glasu zahvaljujući konstantnim uspjesima na međunarodnim natjecanjima( Nataša Vezmar, Sandra Šarić

        Mijet Filipović, Tomislav Miščanćuk, Kristijan Kralj, itd...)                           

                   Taekwondo danas kao olimpijski borilački sport 

        Sportska borba taekwondo se prvi puta pojavljuje kao demonstracijski sport na olimpijskim igrama

        u Seulu 1988. godine, te ponovo u Barceloni 1992. godine.

        Od Sydneya 2000. godine taekwondo je punopravni dio olimpijskih igara. Olimpijsko natjecanje odnosi

        se samo na borbu po pravilima WTF-a.

        Prvo svjetsko taekwondo prvenstvo u WTF formama održano je od 04-06.09.2006. godine u Seulu.          

        Taekwondo tehnike:

        Osnove (Kibon)

        Forme (Poomsae)

        Samoobrana (Hosinsul)

        Lomljenje (Kyokpa)

        Borba (Kyorugi)

        Većina klubova se danas specijalizira za natjecateljski dio taekwondoa (borbeni trening i vježbanje

        forma), no svi su dijelovi taekwondoa važni za postizanje majstorskih zvanja.

        Osnove 

        stavovi - (npr. jahaći stav - juchun seogi, prednji stav - ap kubi ili zadnji stav - dwit kubi),

        blokade - (npr. gornja blokada - olgul makki ili donja blokada - arae makki),

        udarce rukom - (npr. udarac šakom - jumok jirugi ili udarac vanjskim bridom dlana - sonnal chigi), te

        udarce nogom - (npr. kružni udarac - dollyo chagi ili bočni udarac - yop chagi).

        Cilj učenja osnova je razvijanje pravilne tehnike, korištenje cijelog tijela, i očuvanje tradicije taekwondoa.

        Forme:

        Forme su koreografirane borbe protiv zamišljenog napadača koje vježbač izvodi sam s ciljem

        razvijanja ravnoteže i usavršavanja osnovnih tehnika. Većina taekwondo sportaša danas vježba forme

        Kukkiwon ili forme ITF (ili kombinaciju).

        Kukki-taekwondo sadrži osam učeničkih forma za niže pojaseve (taeguek poomsae) i devet majstorskih

        forma za crne pojaseve (yudanja poomsae). Neki klubovi još podučavaju forme palgwae, koje su razvijene

        u isto vrijeme kad i majstorske forme, ali velika većina klubova koristi novije i modernije forme taeguek.

        ITF sadrži 24 forme, po jednu za svaki sat u danu, a razvio ih je general Choi, Hong Hi, osnivač

        vještine ITF Taekwon-do. Ove su forme starije od forma kukkiwon i još uvijek su vrlo popularne i izvan ITF-a.

        Iako velika većina koristi forme kukkiwon ili ITF, neke manje federacije koriste vlastite, interne forme,

        ili još  uvijek koriste forme karatea koje su se koristile u samim začecima taekwondoa.

        Izvođenje forma je danas međunarodni sport, i većina zemalja ima tehničke reprezentacije koje se

        natječu u izvođenju formi.

        Samoobrana:

        Dok se sportska borba temelji na natjecanju s pravilima, tehnike samoobrane se koriste u

        situacijama kada ne postoji dovoljna distanca ili su standardne tehnike taekwondoa (udarci rukama

        i nogama) nepraktične: napad oružjem, napadi odozada te situacije kad napadač ima kontrolu kroz

        gušenje ili držanje žrtve.

        Samoobrana se sastoji od udaraca rukama, nogama, laktovima, koljenima, zahvata i poluga

        na rukama i nogama, gušenja, bacanja, itd. Za razliku od ostalih dijelova taekwondoa,

        samoobrana nije standardizirana i ovisi o instruktoru.

         Lomljenje:

         Demonstracije lomljenja su provjera snage i preciznosti. Točno plasiranim udarcima, vježbač

         nastoji slomiti predmete poput dasaka, crijepova, cigala ili bejzbol palica. Demonstracije

         lomljenja se uglavnom izvode kao dio prezentacija taekwondoa i prilikom polaganja za više pojaseve.

          Borba:

         Zadnji i po mnogima najvažniji dio taekwondoa je borba. Ovu kategoriju ugrubo možemo

         podijeliti na dogovorenu borbu (borba na jedan, dva ili tri koraka, te borbene vježbe sa ili bez

         štitnika) i slobodnu borbu (sa ili bez štitnika). U borbama taekwondoa koriste se ručne i nožne

         udaračke tehnike, ali ne i hosinsul bacanja, čišćenja ili gušenja.

         Najpopularniji aspekt taekwondoa je zasigurno slobodna borba. U slučaju olimpijske borbe po WTF

         pravilima, radi se o borbi po pravilima full contacta, sa štitnicima i o međunarodnom sportu 

         koji je predstavljen na olimpijskim igrama. Međunarodna federacija taekwondoa (ITF) ima svoja

         pravila, s kontroliranim kontaktom, bez štitnika, ali i s većim brojem dozvoljenih tehnika

         Taekwondo Zvanja

         Budući da ni dan danas ne postoji potpuno ujedinjenje taekwondoa pod jednom krovnom

         organizacijom, zvanja izdana od jedne organizacije obično nisu prihvaćena u drugim

         organizacijama. Ipak, većina taekwondo sportaša posjeduje certifikaciju od Kukkiwon-a ili ITF-a.

         Taekwondo zvanja se dijele na deset učeničkih zvanja (keup) i deset majstorskih zvanja (dan).

         Novi polaznici kreću od desetog zvanja keup (bijeli pojas), sve do majstorskih zvanja dan (crni pojas).

         Točne boje pojaseva ovise o školi i federaciji, ali većina škola se drži sljedećeg sustava:

        Potreban staž za viši pojas (GEUP) Pdf

                                     10. Geup - bijeli pojas simbolizira rođenje i nevinost, početak. Učnik sa bijelim pojasom nema nikakvog

                                                  znanja, ali ima želju da nauči.

                                      9. Geup - viši bijeli

                                      8. Geup - žuti pojas predstavlja Sunce bez  čijeg svjetla Zemlja ne bi mogla cvjetati. Sunce sja iznad sjemena

                                                   i njegove zrake daju mu snagu za rast. Učenici sa žutim pojasom dobivaju svoju prvu zraku znanja.

                                       7. Geup - viši žuti

                                       6. Geup - zeleni pojas simbolizira rast sjemenja i njegov put prema Suncu na kojem se ono razvija

                                                       u potpuno biljku. Učenik sa zelenim pojasom uči razvijati osnovne tehnike.

                                      5. Geup - viši zeleni

                                      4. Geup - plavi pojas simbolizira nebesko plavetnilo, nebo prema kojem biljka raste i teži. Učenik sa

                                                      plavim pojasom se kreće baš kao i biljka, napreduje prema cilju.

                                       3. Geup - viši plavi

                                        2. Geup - crveni pojas predstavlja vrućinu i snagu Sunca. Učenik sa crvenim pojasom napravio je veliki

                                                       pomak i usput okupio veliki dio znanja. Crvena također predstavlja opasnost i učenici na

                                                       ovom stupnju moraju naučiti biti oprezni budući da se njihovo znanje povećava. 

                                        1. Geup - viši crveni

                                           Crni pojas 1. poom/dan simbolizira tamu koja leži iza Sunca. Suprotnost je bijeloj i predstavlja zrelost

                                                          i profinjenost. Na ovoj razini učenik kroz svoj rast može početi podučavati druge.

             Većina škola također koristi pruge na kraju pojasa da označi međustupnjeve. Tako zeleni pojas

             označava 6. keup, dok zeleni pojas s plavom prugom označava 5. keup, ili "viši zeleni pojas".

                                                                       Taekwondo klub Master                    

                                                            Belečka 14, 10000 Zagreb, Hrvatska

                                                      tel: 098/ 9567 099,  e mail: tkd-master@net.hr

                                                                    www.taekwondo-master.hr